Σκηνική μάχη (Stage Fighting)

Πολλοί με ρωτούν τι ακριβώς διδάσκω. Συνήθως απαντώ πως δουλειά μου ως δάσκαλος σκηνικής μάχης είναι να μετατρέψω τους άντρες σε χορευτές και τις γυναίκες σε πολεμίστριες.

Οι γυναίκες ηθοποιοί πολλές φορές προσεγγίζουν την σκηνική μάχη με φόβο και σκεπτικισμό, αλλά έχω διαπιστώσει πως μόλις ανακαλύψουν την “οφθαλμαπάτη” των τεχνικών, μόλις καταλάβουν ότι μπορούν να “χορέψουν τη μάχη” χωρίς να πονέσουν και πως η δύναμη δεν είναι ο κύριος παράγοντας, γίνονται πολεμίστριες.

Όσο για τους άντρες, ένας αρχαίος δάσκαλος ξίφους κάποτε είπε, “Ποτέ μη βάλεις σπαθί στο χέρι ενός άντρα που δεν ξέρει να χορεύει.” Χρειάζεται χάρη τόσο στις επιθέσεις όσο και στις αποφυγές.

Για να προετοιμαστεί ο μαθητής για τη σκηνική μάχη χρειάζεται να κάνει δύο πράγματα:

Nα βελτιώσει τη γενική φυσική του κατάσταση. Πρέπει να είναι σε θέση να κινεί και να ρίχνει τον εαυτό του με αυτοπεποίθηση, στις δράσεις και τις αντιδράσεις του.

Να μάθει τις τεχνικές μάχης.

Τι ακριβώς σημαίνει ο όρος “Σκηνική Μάχη”; Μήπως υπονοεί τη χρήση “αληθινών” τεχνικών, όπως πιθανότατα τις έχουμε όλοι δει στις πολεμικές τέχνες ή σε μαθήματα αυτοάμυνας, μεταφερόμενες σε μια χορογραφία, με γροθιές και λακτίσματα, σπαθιά και κοντάρια, με τρόπο τέτοιο ώστε οι συμμετέχοντες να μην τραυματιστούν; Εναλλακτικά, μήπως η χρήση της λέξης “σκηνική” σημαίνει στην πραγματικότητα πως η μάχη αυτή καθ’ αυτή είναι ένα κομμάτι θεατρικής “μαγείας”, με όλα τις τεχνικές της παραπλάνησης;

Το Θέατρο είναι “Μαγεία”, η Μαγεία είναι “οφθαλμαπάτη”.

Η Θεατρική Μάχη είναι μια “Οφθαλμαπάτη”.

Για να επιτύχουμε βέβαια στη δημιουργία αυτής της μεγάλης οφθαλμαπάτης, πρέπει πρώτα να αντιληφθούμε την μηχανική της πραγματικότητας.

Υπάρχουν δύο είδη τεχνικών:

Tεχνικές που πηγάζουν από τη μάχη, στις οποίες η γνώση των πολεμικών τεχνών σημαίνει την επιβίωση του πολεμιστή/μαχητή.

Τεχνικές που γεννιούνται από το ένστικτο: τέτοιες τεχνικές είναι αυθόρμητες και έρχονται φυσικά σε ένα άτομο σε ακραίες καταστάσεις.

Στην Σκηνική Μάχη, οι τεχνικές αποδομούνται στα αρχικά τους επί μέρους στοιχεία, όπως “ποιος κάνει τι σε ποιον” και χωρίς να αλλάξει η εικόνα της επίθεσης, αντιστρέφουμε τις ενέργειες και τον έλεγχο, οδηγούμενοι έτσι στους βασικούς πυλώνες της σκηνικής μάχης που είναι η “αντίστροφη ενέργεια”, η “παραπλάνηση”, ο “από του θύματος έλεγχος” και άλλα. Επιπλέον, η σκηνική μάχη αφαιρεί το πλέον σύνηθες αποτέλεσμα-σκοπό των αληθινών τεχνικών, που είναι ο πόνος.

Τέλος, οι τεχνικές μεταφέρονται στη σκηνή (ή το πλάνο), τοποθετούνται στην παράσταση (ή την ταινία), ώστε το κοινό να μπορέσει να δει όσα ο συντονιστής της σκηνικής μάχης θέλει να δείξει, και να μη δει όσα επιθυμεί να τους κρύψει.

Συνοψίζοντας, το stage combat είναι τεχνικές άοπλης και ένοπλης μάχης μεταξύ ηθοποιών, με βασικά στοιχεία την ασφάλεια των συμμετεχόντων και την αληθοφάνεια για αυτούς που παρακολουθούν.

Δάνης Νικολαϊδης

Υπέυθυνος Διδασκαλίας Σκηνικών Μαχών (Stage Fighting)